GERECHTSHOF VAN HILLSBORO
Geef mij het oude geloof maar
Dat is goed genoeg voor mij
Geef mij het oude geloof maar
Dat is goed genoeg voor mij
Het was goed genoeg voor de kleine David
En het is goed genoeg voor mij
Geef mij het oude geloof maar
Dat is goed genoeg voor mij
Het was goed genoeg voor de oude Jona
En het is goed genoeg voor mij
Het was goed genoeg voor de Hebreeuwse kinderen
En het is goed genoeg voor mij
Geef mij het oude geloof maar
Dat is goed genoeg voor mij
Goedemorgen, jongens en meisjes.
Goedemorgen, heren.
In de biologieles van vandaag
gaan we verder met Darwins theorie over de afstamming van de mens.
Volgens Darwin stamt de mens af van een lagere diersoort.
Hij begon als een protozo, evolueerde tot aap en werd uiteindelijk de mens.
Dat verklaart ook waarom jullie soms zulke apenkoppen zijn.
Wat Darwin bedoelde...
Bertram Cates?
Dat weet je best, Sam.
Bert...
je bent in overtreding van artikel 31428 van wetboek 37 van het staatsrecht.
Het is verboden om theorieën te doceren die tegen 't scheppingsverhaal indruisen
en leerlingen bij te brengen dat de mens afstamt van dieren.
Je bent gearresteerd.
LERAAR IN HECHTENIS
MENS OF AAP?
TERUG NAAR DE MIDDELEEUWEN
APEKOOL IN HILLSBORO
Deze noemt het apekool. En deze "apenstreken in Hillsboro".
De hele wereld lacht ons uit. Hier, Chicago.
"Zijn ze in Hillsboro gek geworden of lopen ze gewoon achter?"
We zijn te ver gegaan.
Laat maar lachen. Liever dat dan dat m'n zoons de bijbel belachelijk maken.
Toen de Here werd geslagen, keerde Hij z'n andere wang toe.
We hoeven ook niet terug te slaan. Als dit maar ophoudt.
- Tom, jij bent jurist. Wat zou jij doen? - Ik onthoud me van commentaar.
Ga jij maar weer studeren.
Het zijn maar buitenlanders en stadsmensen.
Ooit een Fransman in je hotel gehad?
Of jij iemand uit New York in je winkel?
Wij zijn uitverkoren om de kudde het pad naar de herder te wijzen.
- We zijn geen schapen. - Liever dat dan Judasgeiten.
Wacht nou eens even.
Als burgemeester moet ik de wet naleven, ook al zou me dat stemmen kosten.
Ik trek me niets aan van deze lasterpraat.
Binnenkort ben je burgemeester-af en dat is maar goed ook. Je was pet.
Vrienden, zoals jullie weten, houd ik me beroepshalve bezig met de cijfertjes.
M'n bank stelt zich praktisch op en dat doe ik zelf ook.
Wisten jullie dat de grote universiteiten studenten uit onze staat afwijzen
vanwege deze wet?
Ik weet niet wie dit achterlijke gedoe heeft bedacht,
maar ik ben er niet van gediend.
Ik wil dat mijn bank in de grote steden voor vol wordt aangezien.
En dat mijn zoon straks naar Yale kan.
Ik geloof ook in een fundamentalistische interpretatie van de bijbel, net als jullie,
maar we kunnen de ogen niet sluiten voor de vooruitgang.
Wacht eens even.
"Matthew Harrison Brady wil aanklager zijn in apenproces."
- De Here stuurt ons Zijn rechterhand. - En ik ga met hem samenwerken.
Wat een publiekstrekker. De stad zal uit z'n voegen barsten.
- Al die mensen moeten ergens slapen. - En een hapje eten.
Hillsboro wordt een stad van betekenis.
De Here zij dank. Laat ons bidden.
Ik zou maar gauw gaan bidden.
Matthew Harrison Brady komt hierheen.
Ik heb op hem gestemd toen hij president wou worden. In 1900 en in 1908 weer.
De keer daarvoor was ik nog te jong. M'n pa stemde ook op hem.
Ik heb 'm ooit horen spreken in Chattanooga.
Als hij aan 't woord was, wankelde de tent op z'n grondvesten.
Wie gaat je verdedigen?
Geen idee. Een krant uit Baltimore zou iemand sturen.
Als hij z'n mond maar kan roeren.
Vast weer een verslaggever. Je bent wel populair.
Zou je me een plezier willen doen? Je weet maar nooit wie het is.
Natuurlijk, Mort.
Ik kom al.
Wie is daar?
Rachel, kom erin.
Heb je iets voor Bert meegenomen?
M'n vader mag niet weten dat ik hier ben.
De dominee vertelt mij ook niet alles.
- Is alles goed met Bert? - Het is nergens zo veilig als in de cel.
Loop maar verder.
Bied je excuses aan.
Zeg dat het een vergissing was. Alsjeblieft.
Moet ik m'n geest aan banden leggen?
Zou je dat willen?
- Dan zijn we tenminste samen. - Het zou niet...
Alles zou veranderen.
Weet je die warme, donkere avonden bij de rivier nog?
We keken naar het water en praatten over de wonderen om ons heen.
We vroegen ons af waar de sterren voor dienden en wat er achter de maan lag.
- Dat zou allemaal verleden tijd zijn. - Niet per se.
Jawel. Zulke gedachten zouden we uit ons hoofd moeten bannen.
Kijk eens aan.
Hier zal de toekomst van de wetenschap dus worden beslist.
De tijd zal het leren.
Ik zie dat we niet alleen de biologie maar ook de schoonheid mee hebben.
- Wie ben jij? - Heb jij dit geschreven?
- Hier. Hornbeck, Baltimore Herald. - Ik dacht al, ik hoor maar niks.
In m'n artikel bezing ik het droeve lot van de ketter van Hillsboro.
B. Cates, een moderne Dreyfus, de Romeo van de biologie.
Ook een hapje?
Geen zorgen, hij komt niet van de boom der kennis.
De boom der kennis groeit niet in het heilige Hillsboro.
Daarentegen tiert de onnozelheid hier welig. Vraag maar aan Adam.
- Je schildert me af als 'n martelaar. - Je offert je toch op voor de goede zaak?
Alleen het aureooltje ontbreekt nog.
Dat krijg je pas als je voor de leeuw bent geworpen.
- Doel je op Brady? - Dit wil ik niet.
- Wat probeer je te bewijzen? - Helemaal niks.
Ik wil m'n leerlingen kunnen bijbrengen dat de mens hier niet neergeplant is.
- Het leven is niet in een week ontstaan. - Maar dat is tegen de wet.
Je bent in dienst van de overheid en dus moet je doen wat de school wil.
Wil de beklaagde zich verweren?
Anders veroordeel ik je tot een leven als jaknikker die stilzwijgend z'n plicht doet.
Nieuwe ideeën zijn hier niet gewenst.
- Denk maar niet dat u leuk bent. - Toegestaan. Ik ook niet.
Laat ons toch gewoon met rust.
Journalisten zijn niks dan oproerkraaiers. Wat komt u eigenlijk doen?
Ik kwam onze Socrates vertellen
dat de Baltimore Herald een advocaat voor hem zal regelen.
- Wat is z'n naam? - Dat weet ik nog niet.
Maakt dat iets uit dan? Het is toch allemaal één pot nat.
Of had je dat nog niet door, Copernicus? De wet heeft het gelijk altijd aan z'n kant.
Waarom doen jullie dan nog moeite?
Ik had een leraar die me geleerd heeft dat de zonsopgang gezichtsbedrog is.
Kan het u echt iets schelen? U doet zo...
Cynisch? Dat maakt me nou zo'n boeiende persoonlijkheid.
Ik doe gemene dingen die leuk zijn en leuke dingen die gemeen zijn.
Ik ben zo onsympathiek dat ik weer aardig word.
Maak je geen zorgen, kleine Eva.
Ik mag dan een gladjanus zijn, maar ik sta wel aan jullie kant.
Matthew Harrison Brady,
als burgemeester wil ik u van harte welkom heten in onze gemeente.
U hebt altijd gevochten voor gewone mensen zoals wij.
Zonder uw inspanningen zouden onze vrouwen geen stemrecht hebben.
President Wilson zou de oorlog hebben verloren
als u hem niet had bijgestaan als minister van Buitenlandse Zaken.
Daarom heeft de gouverneur van onze fraaie staat me toestemming gegeven
u bij deze de eretitel toe te kennen van kolonel bij de staatsmilitie.
Goed genoeg voor Brady.
Het is goed genoeg voor Brady, dus goed genoeg voor mij.
"Kolonel Brady."
Dat heeft wel iets.
Vrienden, het is m'n vrouw en mij een waar genoegen om hier te zijn.
Iedereen heeft op u gestemd. Tot drie keer toe.
Toch wel in aparte verkiezingen, hoop ik?
Ik heb maar één ding aan te merken op dit welkom. Het is veel te warm.
- Alstublieft. - Fijn.
En voor Mrs Brady ook een.
Wie is de geestelijk leider van deze gemeenschap, als ik vragen mag?
Dominee Jeremiah Brown.
Hoe maakt u het, dominee? Komt u er even bij staan?
M'n beste vrienden, jullie weten waarom ik hierheen ben gekomen.
Niet zozeer om 'n jongeman te vervolgen die zich tegen het Woord heeft gekeerd,
maar omdat de steden in het noorden een hetze tegen ons zijn begonnen.
Wij hebben de strijd niet opgezocht.
We zijn maar eenvoudige mensen die een vreedzaam leven willen leiden
en onze kinderen Gods wegen willen leren.
Maar wat willen de goddeloze priesters der evolutie hen bijbrengen?
De afstand tussen de sterren, maar niet wie de sterren draagt.
Ze zijn de weg kwijt.
Als de mens gelooft dat hij afstamt van beesten, zal hij 'n beest blijven.
Als jonge wolven zullen onze kinderen zich tegen hun oude vaders keren
en ons land zal een land worden van Sodom en Gomorra, van vuur en dood.
Dat ben ik niet met u eens.
En wie bent u?
E. K. Hornbeck van de Baltimore Herald.
Uw krant is mij welbekend.
En uw artikelen ook.
Ik kan u meedelen dat m'n krant twee afgevaardigden naar Hillsboro stuurt.
De beste verslaggever van Amerika, ik dus,
en het scherpste juridische brein van de 20ste eeuw, Henry Drummond.
We sturen hem rechtstreeks terug naar de hel.
- Hij komt er niet in. - Goed idee.
Nee, ik vind dat we Henry Drummond juist welkom moeten heten.
Als de vijand Goliat op ons afstuurt, des te beter.
Henry Drummond haalt al 40 jaar alle krantenkoppen met z'n rechtszaken.
De hele wereld zal toezien hoe wij hem verslaan.
Zonder Goliat was koning David ook niet zo beroemd geworden.
We zullen niet alleen de duivelsknecht een lesje leren, maar ook de duivel zelf.
Goed genoeg voor Brady.
U woont hier niet, dus u zult wel een prettig onderkomen zoeken.
Ik had een prettig onderkomen, maar nu zit ik hier in Hillsboro.
Ik heb eten voor je bewaard. Het staat op tafel.
Het komt wel goed, meisje. Laten we God danken dat de zondaar is ontmaskerd.
- Spaar me. Ik heb iets te zeggen. - Je bent van streek.
- Eet eerst iets. Vertel 't morgen maar. - Nee, nu. Ik laat Bert niet in de steek.
Hoe kun je dat nou zeggen? Je hebt Mr Brady toch gehoord?
Ik hou van hem.
Hij is een Judas.
Hij heeft je niets te bieden, behalve de zonde.
Wat heeft hij gedaan dat zo vreselijk is? Waarom haat u hem zo?
Omdat ik in God geloof en al Zijn vijanden haat.
- Bert gelooft ook. - Wat moet hij dan met Drummond?
Waarom laat hij Drummond hier komen om z'n atheïstische praatjes te spuien?
Je staat zelf ook voor de klas. Je weet hoe snel kinderen verpest zijn.
- Zo is Bert niet. - Hij heeft je aangestoken.
Op je knieën en bid om vergiffenis. Je hebt mij en je geloof verraden.
Ik verraad helemaal niemand.
Gelukkig hoeft je moeder dit niet meer mee te maken.
Als ze vanuit de hemel op ons neerkijkt, hoop ik dat ze jou en mij vergeeft.
Toen ik nog een klein meisje was, werd ik 's nachts weleens wakker
en dan was ik bang dat ons huis op z'n kop hing en dat ik zou vallen.
Schenk haar vergiffenis, God.
Ik was zo graag bij u weggekropen om bescherming te zoeken.
Maar ik was altijd banger voor u dan om te vallen en dat is nu nog zo.
Ik heb gefaald.
Wat moet ik toch doen, lieve Heer? Wijs me alstublieft de weg.
- Hoe kan ik m'n dochter redden? - Sta nou op.
Ik zal je besprenkelen met water en je zult weer rein zijn.
Het vuil der afgoden zal ik van je afspoelen.
Ik zal je een nieuw hart geven en je geest vernieuwen.
Ik zal je hart van steen uit je vlees rukken
en je een hart van vlees geven.
HOUD SATAN WEG UIT HILLSBORO
Ha, de duivel. Welkom in de hel.
Dit is dan Hillsboro, het heiligdom der fundamentalisten.
Waar logeren we?
In het Mansion House, maar stel je er niet te veel van voor.
Kom maar mee, dan zal ik je laten zien wat ik bedoel.
- Wilt u een bijbel? - Hotdogs. Wie wil er een hotdog?
Meteen al een probleem. Moet ik m'n maag voeden of m'n ziel?
Doe maar een hotdog.
Wat vindt u van dat apenproces?
Niks, dat is beter voor de verkoop.
Bent u zo'n ketterse zondaar?
Erger nog. Ik ben journalist.
- Ook een hotdog? - Ik niet.
U bent zeker een man van God.
Nee, ik heb een maagzweer.
Dames en heren, devolutie is geen theorie maar een onmiskenbaar feit.
De mens stamt niet af van de aap, vrienden.
De aap stamt juist af van de mens.
Kijk hier maar eens.
Hier ziet u een voorbeeld van hoe laag de mens door z'n dierlijke aanleg kan zinken.
Aanschouw die lege blik.
Satan werd voor straf de hemelse glorie ontzegd,
maar de mens is wedergekeerd tot de dierlijke staat.
Kijk niet naar mij, jongeman.
Dit is het loon van de zonde.
Kijk ernaar en doe er uw voordeel mee.
Dank u voor uw aandacht. Contributies zijn van harte welkom.
Welkom in Hillsboro, opa.
Getuigt u voor de eiser of voor de beklaagde?
- Hé, jij daar. Ben jij Henry Drummond? - Dat hebt u goed.
- Royce McHenry, ik heb een boerderij. - Aangenaam.
De mensen van Hillsboro zijn maar heel gewoon,
maar we laten ons niet de wet voorschrijven.
Dat ben ik ook niet van plan.
Hoepel toch op naar waar je vandaan kwam.
- Het leeft nogal. - Hun messias is net gearriveerd.
Als je hier bent om te winnen, kun je beter naar huis gaan.
Het gaat niet altijd om het winnen.
De enige met verstand in deze stad zit in de bak.
Daarom ben ik hier.
Nog meer gewone mensen, maar dan jonger.
Wij zitten bij Mr Cates in de klas en we vinden hem hartstikke leuk.
We hopen dat u hem kunt helpen.
Dat hoop ik ook.
- Sarah. - Wat leuk om je weer te zien, Henry.
- Alleen jammer dat het zo moet. - Je ziet er weer stralend uit.
- Ken je Mr Hornbeck al? - Hallo, Mrs Brady.
Excuseert u mij.
- Hoe is het met je? - Dag, Matt.
- Je hebt fans, zie ik. - Ja, ik val in de smaak bij de jeugd.
- Kamer 206. - We worden er niet jonger op.
Eet nou niet te veel. Je weet wat de dokter heeft gezegd.
Ik moet aansterken voor de komende strijd.
- Ik breng de bagage wel naar boven. - U weer, Mr Hornbeck.
Ik heb uw stuk van gisteren gelezen. Niet bepaald neutraal.
De pers heeft een kritische rol te vervullen in de maatschappij.
Ik mag die knaap niet.
Dit zijn de notabelen van Hillsboro. Dit is de burgemeester.
Welkom in Hillsboro.
En Mr Davenport, m'n mede-aanklager.
We zijn 't wel niet met u eens, maar we gunnen u uw vrijheid van meningsuiting.
- Zo mag ik 't horen. - Drummond en ik zijn de beste maatjes.
Hij heeft me bijgestaan in m'n presidentscampagnes.
Dat we na al die jaren nu ineens tegenover elkaar komen te staan.
Tja, zo zie je maar. Evolutie. Tot kijk, heren.
- En jullie ook, jongelui. Nog bedankt. - Tot ziens, Henry.
LEES DE BIJBEL
Voorlopig even geen foto's meer.
Is de verdediging klaar voor het volgende jurylid?
- Ja zeker. - Het OM ook, kolonel Brady?
Wij ook.
Mort, wie wordt het twaalfde jurylid?
- Jesse Dunlap. - Hier.
Jouw beurt, Jesse.
Orde in de zaal.
Het publiek is gewaarschuwd dat het hof geen oproer toestaat.
- Het elfde jurylid... - Ik waarschuw niet nog een keer.
Nog maar één jurylid te gaan...
De pers krijgt nog één minuut om verslag uit te brengen.
Sinds gisteravond komen de gelovigen van heinde en ver toegestroomd
om het gebulder van hun messias te aanhoren.
De hogepriester zelf, Matthew Harrison Brady,
propt zich intussen vol met kip en rispt dan ook de nodige clichés op.
Zo gaat dit al twee dagen.
Kunnen we verder, kolonel Brady?
Zou ik voor we verdergaan een motie kunnen indienen?
Wat houdt die motie in?
Het is op dit moment 36 graden Celsius in de rechtszaal.
Die temperatuur zal nog wel oplopen.
Ik zou daarom willen vragen of het goed is dat we onze colbertjes uittrekken.
Heeft de verdediging daar bezwaar tegen?
Als het hof bestand is tegen m'n bretels vind ik het goed.
We wagen het erop.
Wie z'n colbertje uit wil doen, mag dat.
Toont de verdediging ons de laatste mode uit Chicago?
Grappig dat u 't zegt. Ik had ze speciaal meegenomen.
Deze bretels komen namelijk uit uw geboortestad.
Weeping Water, Nebraska.
We gaan verder met de selectie van het laatste jurylid.
Uw naam en beroep.
Jesse Dunlap, boer.
Gelooft u in de bijbel, Mr Dunlap?
Ik geloof in het Woord van God en in Matthew Harrison Brady.
Halleluja, broeder.
Het OM accepteert deze getuige.
- Mr Drummond? - Geen vragen. Afgewezen.
Wil Mr Drummond hem niet in de jury hebben omdat hij in de bijbel gelooft?
Als u een evolutionist kunt vinden, mag u die ook weigeren.
Ik maak bezwaar. De verdediging kan hem toch minstens eerst ondervragen.
Goed, ik vraag wel iets.
- Hoe gaat het ermee? - Ik heb 't nogal warm.
Ja, ik ook. Afgewezen.
U bent ontheven van uw juryplicht. Gaat u maar.
Ik vind de frivole toon die de verdediging meent te kunnen aanslaan zeer ongepast.
Mee eens, kolonel Brady.
Ik maak bezwaar tegen dat ge-kolonel.
Mr Brady heeft geen militaire achtergrond.
Toen hij hier arriveerde, is hem de eretitel van kolonel toegekend.
Die titel benadeelt mijn cliënt.
Het roept een heldhaftig beeld op van een militair op een wit paard
waarachter zich een heel leger van deugdelijkheid heeft geschaard.
Dit moet een eerlijk proces worden. Uw cliënt mag zeker niet benadeeld worden.
Wat is uw voorstel?
Z'n rang verlagen. Ik heb geen bezwaar tegen de eretitel van soldaat Brady.
Doe hier wat aan, Jason.
Laat Drummond naar voren komen.
Kent u onze burgemeester? Hij heeft een voorstel.
Uit naam van... Ik ga er maar vanuit dat de gouverneur dit wel goed vindt.
Bij deze benoem ik u tijdelijk tot erekolonel bij de staatsmilitie.
Woorden schieten te kort, heren.
Een mens krijgt niet elke dag tijdelijk een eretitel in de schoot geworpen.
Ik dank u zeer.
Kolonel Brady, kolonel Drummond, de volgende kandidaat graag.
George Sillers.
Kom maar naar voren.
Uw naam en beroep.
Ik heet George Sillers en ik werk bij de voerhandel.
Vindt u zichzelf een gelovig iemand?
Niet meer dan gemiddeld.
In Hillsboro betekent dat dus "ja".
Hebt u kinderen, Mr Sillers?
Niet dat ik weet.
Stel dat u wel kinderen had.
Hoe zou u het dan vinden als die op school door een goddeloze...
Bezwaar. Dit is de juryselectie.
Het OM maakt de beklaagde al zwart nog voor het proces is begonnen.
Toegewezen.
Bent u op enigerlei wijze bevooroordeeld ten opzichte van de beklaagde?
Bedoelt u Cates? Ik ken hem amper.
Hij heeft eens turf bij me gekocht en keurig betaald.
Mr Sillers lijkt me een integer mens. Hij mag in de jury.
Goed. Kolonel Drummond?
U zegt dat u gelovig bent. Bent u actief in het kerkwezen?
Ik heb het te druk met m'n werk. M'n vrouw regelt die dingen.
Juist. U zorgt dat u het nu goed hebt en zij dat u straks naar de hemel mag.
Bezwaar. Irrelevant en provocerend.
Toegewezen.
Als uw vrouw dus de echte gelovige is, bent u dan bekend met Charles Darwin?
- Pas sinds kort. - Vertelt u eens.
Zou Mr Darwin 's zondags bij u mogen aanschuiven?
M'n collega uit Chicago stelt niet ter zaken doende hypothetische vragen.
We weten nu dat Mr Sillers niet overdreven gelovig is.
Het is in uw belang om te weten of hij dan iets opheeft met Darwin.
Darwin heeft nooit bij ons gegeten.
- Mr Sillers, kunt u uitleggen... - Bezwaar. Het OM is al geweest.
Ik wil een eerlijk proces. De juryleden moeten wel voldoen aan de criteria...
Hou toch op. Ze hoeven toch niet allemaal precies hetzelfde zijn?
- Ga maar bij de rest zitten. - Dit is een aanfluiting.
Gedraagt u, heren.
Het hof heeft bepaald dat de jury is geselecteerd.
Wegens de hitte is de zitting verdaagd naar morgenochtend om tien uur.
Een ogenblik, graag.
Orde in de zaal.
Dominee Brown houdt vanavond een dienst om te bidden voor gerechtigheid.
- Iedereen is welkom. - Ik maak bezwaar tegen deze reclame.
Reclame?
Ja, voor dominee Brown. Ik hoor niks over onze bijeenkomst.
- Ik wist niet dat die er was. - Dat verbaast me niks.
We moeten ook al onder een spandoek met "Lees de Bijbel" door naar binnen.
Ik eis dat dat spandoek verwijderd wordt.
Of dat er een spandoek bijkomt met de woorden "Lees Darwin".
- Ziet u nou wat ik bedoel? - Orde.
Laten we de raadsman uit het noorden zoveel mogelijk tegemoetkomen.
- Hij is hier tenslotte te gast. - Gast? Ik doe m'n werk.
Gedraag u daar dan naar en bederf onze kinderen niet met uw vunzige ideeën.
U gaat te ver. De zitting is geschorst.
Er valt niets aan te merken op mijn gedrag.
- Wel op je taalgebruik. - Er is niks mis met ferme taal.
Het is al moeilijk genoeg om de boodschap over te brengen.
Alles wordt verdomme maar verdraaid.
Vuile atheïst.
Wat ga je nu in de krant zetten?
Wie met de duivel wil eten, moet een lange lepel hebben.
We zullen je eens goed te grazen nemen, Cates.
De Baltimore Herald staat achter je. Tot aan de lynchpartij toe.
- Gooi de handdoek toch in de ring. - Wie ben jij?
- Rachel Brown, m'n verloofde. - De domineesdochter?
Zie je nou niet dat ze je tegen je eigen mensen gebruiken?
Het gaat niet meer om jouw overtuiging. Dit is verkeerd.
Zo simpel ligt het niet. Het is nooit helemaal wit of zwart.
Wist je dat 't op de noordpool een halfjaar schemert?
Daar wonen we niet. Wij wonen hier en hier is het donker zodra de zon onder is.
Sinds u er bent, is alles anders.
Ik ben gekomen omdat Bert het recht heeft om anders te zijn.
Daar gaat 't om. Wat zeg jij ervan, knul?
Ik weet het allemaal niet meer.
Ik wilde hun kinderen iets leren waar ze iets aan zouden hebben.
En nu wordt dat tegen me gebruikt.
Je leert het al. Desillusie hoort bij het heldendom.
Wat komt er straks op m'n graf te staan?
"Bert Cates: Hij ging strijdend ten onder."
- Hij wil een primeur, jij wilt winnen. - En wat wil jij?
Je hebt dit balletje tenslotte zelf aan het rollen gebracht.
Dat deed je niet voor hem of voor mij. Misschien niet eens voor hun kinderen.
Het was iets waar je zelf heilig in geloofde.
- Ik wist niet dat 't zo hoog zou oplopen. - Het zal nog wel erger worden.
- Ze behandelen me als een moordenaar. - Je hebt ook een dierbare illusie gedood.
Ze zullen de toorn van God, Brady en de wet op je laten neerdalen.
U maakt overal een grapje van.
Ik weet heus wel hoe eenzaam en verlaten Bert zich voelt.
Dat gevoel wanneer je op straat loopt en alleen je eigen voetstappen hoort.
Maar je kunt altijd ergens aanbellen:
"Als ik binnen mag komen, zal ik leven en denken zoals u dat wilt."
En dan zullen de deuren openzwaaien en hoef je nooit meer eenzaam te zijn.
Jij mag zeggen hoe je 't hebben wilt. Ik pas m'n verweer wel aan.
Als je maar zeker weet dat de wet 't bij het rechte eind heeft en jij niet.
Dan ga ik meteen terug naar Chicago, waar het tenminste niet zo warm is.
Al m'n hele leven ga ik 's zondags bij m'n vader naar de kerk.
Dit is de plek waar m'n kinderen geboren zullen worden.
We zouden geen leven hebben.
Wat voor leven zouden we hebben als ik toegaf?
Vroom en bekrompen, zoals je vader?
Het gaat er niet overal zo aan toe als hier.
Ik kan niet leven zoals jij van me wilt.
Jij bent degene die voor een keuze staat.
Het is zijn kerk of ons huis. Schipperen gaat niet.
Het spijt me, Bert, ik moet je meenemen.
- Ooit verliefd geweest, Hornbeck? - Alleen op m'n eigen stemgeluid.
Ik heb hun steden bezocht en de altaren gezien
waarop zij de toekomst van hun kinderen opofferen aan de goden der wetenschap.
Het resultaat is chaos, zelfvernietiging en meer nieuwe, dodelijke wapens.
De wetenschap leidt tot duisternis.
Denkt u werkelijk dat het merendeel van het Amerikaanse volk het met u eens is?
Ik ben echt niet de enige die er zo over denkt.
De evolutionisten zijn in de minderheid. Het volk zal uitspraak doen.
Waarom denkt u dat uw campagne zulke felle kritiek heeft opgeroepen?
De berichtgeving wordt bepaald door een luidruchtige minderheid.
Ik hoop dat u zich niet laat beïnvloeden door hun negatieve opstelling.
Een ogenblik stilte.
Heb dank, genadige Heer, voor uw gulle gaven.
Ontferm u over ons, amen.
Tast maar lekker toe. Ik heb ook voor jou bedankt.
De evolutionisten trekken zich niets aan van God en het hiernamaals,
maar de meeste mensen zullen naar de kerk blijven gaan...
Kom bij mij zitten. Hij is nog wel even bezig.
Heb je die ene hoed met dat blauwe veertje niet meer?
Ja, die had je vroeger altijd op. Die stond je veel te mooi.
En waar is die dunne, zwarte stropdas van jou gebleven? Die lelijke.
- Het was net een schoenveter. - Die zit weer in de schoen.
Hoe is het met je?
- Ik ben grijs geworden. En jij? - Afgestompt.
Ach kom, ik heb je bezig gezien. Je geniet er nog steeds van.
Dat komt door Matt. Die roept het slechtste in me op.
We hebben je gemist. Goede vrienden zijn schaars in 't leven.
Gek dat we nu zo verschillend over de dingen denken.
En met reden, want ik heb steun toegezegd gekregen van...
- Hij praat nog even hard. - Hij heeft nog veel te zeggen.
- Te gebieden, bedoel je. - Niet cynisch doen.
Iedereen wil toch graag anderen behoeden en behoed worden?
Jij weet het beter te brengen.
Hij heeft geen blauwe veer in z'n hoed.
Achteraf gezien betwijfel ik of Matt een goede president zou zijn geweest.
Maar wel een goede koning, want dan was jij koningin geworden.
- En jij? - Ik was de oppositie ingegaan.
...en ik geloof in de bijbel. Hillsboro zal, pardon, een bedevaartsoord worden
voor de vele miljoenen die Gods wil tot uitdrukking willen brengen.
Dat was het voor vandaag.
Aanhoort de Heer.
Luistert naar Zijn Woord.
In de bijbel staat dat de wereld in zes dagen is geschapen.
In den beginne was de aarde woest en ledig, en de Here zeide: "Er zij licht".
En er was licht.
De Here zag het licht en het licht vroeg: "Ben ik goed, Here?"
En de Here zeide: "Gij zijt goed".
Zo begon en eindigde de eerste dag.
Toen zeide de Here: "Daar zij een uitspansel." En het was alzo.
Zo begon en eindigde de tweede dag.
Op de derde dag schiep Hij het land en het gras en de vruchtbomen.
Op de vierde dag schiep Hij zon, maan en sterren en Hij zag dat het goed was.
Op de vijfde dag vulde hij de wateren met vis en het uitspansel met gevogelte
en Hij sprak zijn zegen over hen uit.
Maar toen de Here rees op de ochtend van de zesde dag
stonden zijn ogen duister en had Hij een frons op zijn gelaat.
Wat zat de Here dwars?
- Vertel het ons. - Wat zat de Here dwars?
De Here bezag wat Hij tot dan toe had geschapen en Hij zeide:
"Mijn werk is nog niet gedaan."
"Ik zal een mens maken."
Geloven we daarin?
Geloven we in het Woord?
Is het Woord waar?
Vervloeken we hem die het Woord verloochent?
Hopen we dat hij zal branden in de hel?
Hij is niet zachtaardig.
God van storm en donder,
vel deze zondaar zoals U afrekende met uw vijanden ten tijde van de farao's.
Sla hem neer met uw zwaard.
Veroordeel zijn ziel tot de eeuwigdurende kwelling van hel en verdoemenis.
U mag niet om Berts ondergang bidden.
Laat hen die om genade voor deze zondaar vragen dezelfde straf ondergaan
al is het mijn eigen vlees en bloed.
Dominee Brown.
Ik weet dat u wordt meegesleept door uw diepe geloof,
maar u kunt ook te ver gaan.
Zo vernietigt u wat u wilt redden en rest er straks slechts leegte.
Denk maar aan Salomon in Spreuken.
"Wie zijn huis in wanorde brengt, zal wind erven."
De bijbel zegt ook dat God z'n kinderen vergeeft
en dat wij als zijn kinderen elkaar vergiffenis moeten schenken.
Beste vrienden, ga nu maar naar huis.
God zij met u.
Wij brengen je wel thuis.
- Ik kan niet naar huis. Hij haat me. - Welnee.
M'n eigen vader heeft me verdoemd.
Geen mens heeft die macht.
Hij wel. Hij heeft Bert verdoemd en het zoontje van Stebbins.
Het zoontje van Stebbins?
Daar is dit mee begonnen.
Het zoontje van Stebbins was onschuldig.
Dan kan God ook niet boos op hem zijn geweest.
Dat zei Bert ook al.
Toen we een keer bij elkaar waren.
Als ik uitleg hoe de vork in de steel zit, begrijpt u het misschien beter.
We zullen ons uiterste best doen om je te helpen. Kom nou maar.
- Ik kom ook zo. - Dat is goed.
Welterusten, Henry.
- Je bent nog op. - Het is te warm om te slapen.
We kunnen er niet onderuit, Henry. We zijn niet meer zo jong als vroeger.
Ach, als ik op vanavond afga, ben je nog net zo'n vreetzak als 40 jaar geleden.
Toch vreemd dat mensen zo uit elkaar kunnen groeien.
Zo gaat dat in het leven.
Vroeger hadden we zoveel begrip en bewondering voor elkaar.
Hoe komt 't toch dat je nu zo ver van me af staat, ouwe makker?
Misschien ben ik met de tijd meegegaan en ben jij stil blijven staan.
Als met de tijd meegaan het einde van God en het oude geloof betekent...
Ik heb vanavond gezien hoe hard dat geloof kan zijn.
Dat was een afspiegeling van de haat in de wereld om hen heen. Jouw wereld.
Ze voelen zich in een hoek gedreven.
Het zijn eenvoudige mensen.
Ze moeten hard werken en ze hebben het nodig om in iets moois te geloven.
Ze verlangen naar een betere wereld.
- Een soort etalage voor de hemel. - Meer hebben ze niet.
Het is hun gouden ideaal.
Dat doet me denken aan Golden Dancer.
Golden Dancer stond in de etalage van een winkel in Wakeman, Ohio.
Ik wist zeker dat met Golden Dancer m'n leven volmaakt gelukkig zou zijn.
Ik was een jaar of zeven en ik wist alles van hobbelpaarden.
Ze was goudkleurig met paarse stippen, en ze had rode manen en blauwe ogen.
Haar stijgbeugels schitterden in het licht van de zon.
Ze was natuurlijk veel te duur.
Er zat dus niets anders op dan me te vergapen aan de etalage.
Tot op een dag...
Het was niet met de kerst, dus het zal m'n verjaardag wel zijn geweest.
Ik werd 's ochtends wakker en daar stond Golden Dancer.
Mam was extra zuinig geweest en pap had nachtdiensten gedraaid.
Ik sprong in het zadel en begon meteen te hobbelen.
En het ding brak doormidden. Het hout was verrot.
Het was een waardeloos prul.
Niets dan schone schijn.
Net zoals die bijeenkomst van vanavond. Klatergoud.
Je zegt dat je de mensen hoop geeft, maar die ontneem je ze juist.
Zolang dat mooie paradijs gepaard gaat met onwetendheid, fanatisme en haat,
kan het me gestolen worden.
...we moesten erover nadenken.
Goed zo, Howard.
Ga door. Wat heeft Mr Cates jullie nog meer geleerd?
Dat het eerst veel te heet was op aarde.
Pas toen het iets afkoelde, kwamen er cellen en zo bij.
Dit zijn Mr McKennon en Mr Galbraith. De rest ken je.
- Wat zijn cellen? - Beestjes in het water.
Tot ze groter werden, pootjes kregen en het water uitkropen.
- Hoeveel tijd ging daar overheen? - Minstens een paar miljoen jaar.
En de mens is een zoogdier.
Net zoals honden, en de koeien in de wei.
- Zei hij dat? - Ja.
En hoe heeft de mens zich precies ontwikkeld volgens je biologieleraar?
De mens stamt af van de apen in de Oude Wereld.
Hoort u dat? Van apen uit de Oude Wereld.
Niet eens van Amerikaanse apen, als we Mr Cates moeten geloven.
Let even goed op. Er is dus heel wat afgepraat over beestjes en evolutie.
Is God nog aan de orde gekomen?
- Dat geloof ik niet. - Of het scheppingsverhaal uit de bijbel?
Ook niet.
- Dames en heren... - Bezwaar.
Wil m'n collega niet vergeten dat dit geen theater is?
Hij dient zich tot de jury te richten en daar zitten geen dames in.
Ik ga hier geen toespraak houden.
Dat hoeft ook niet.
Iedereen in de jury, iedereen die deze jongen hoort praten,
beseft dat hij vreselijk in de war is.
Er is hem bijgebracht dat hij zich uit de modder omhoog heeft gewurmd.
Evolutionisten zijn ordinaire gifmengers.
De wet schrijft voor dat iedereen die giftige middelen aan de man brengt,
zij het in flessen of in boeken, zijn product duidelijk omschrijft.
Als deze wet niet gehandhaafd wordt, zal de jonge generatie z'n geloof kwijtraken.
Maar als Bert Cates zijn gerechte straf krijgt toegemeten,
zullen de vele gelovigen op deze wereld, die dit proces op de voet volgen,
de beslissing van deze rechtbank van harte toejuichen.
Uw beurt.
Ik ben blij dat de toespraak ons bespaard is gebleven.
Howard, ik hoorde je zeggen dat 't zo heet was op aarde.
Ja, dat zei Mr Cates.
Heter dan nu?
Ik denk het wel. Mr Cates las het voor uit een boek.
Dit boek?
De afstamming van de mens door Charles Darwin?
- Ja, meneer. - Dat klopt.
Dit is inderdaad het boek waaruit hij in de klas heeft voorgelezen.
Wat denk jij? Is het verkeerd wat er in dit boek staat?
Dat weet ik niet.
Bezwaar, edelachtbare.
Een jongen van 15 is niet in staat om een ethisch oordeel te vellen.
Ik wil alleen bepalen of Howard, kolonel Brady, Charles Darwin
en u hier, het recht hebben om te denken wat we willen.
Dat recht is hier niet in het geding.
Het recht op vrije gedachtevorming staat hier wel degelijk ter discussie.
Het zit zelfs op de beklaagdenbank.
- Daar zit een persoon. - Een persoon die nadenkt.
En straks draait hij de cel in omdat hij praat over wat hem bezighoudt.
U moet uw vraag anders inkleden.
Laat ik 't zo stellen.
Heb je iets overgehouden aan dat gepraat over de evolutie?
Heb je eronder geleden of valt dat wel mee?
Ben je slechter gaan honkballen door wat Mr Cates je heeft verteld?
- Gooi je nu minder hard? - Ik werp met links.
- Kijk eens aan. En eer je je ouders nog? - Tuurlijk.
- Nog geen moord gepleegd vandaag? - Bezwaar. Een absurde jactitatie.
Met die term ben ik niet bekend.
Een valse vooronderstelling.
In dit geval de moord op al dan niet bekende personen.
Toegewezen.
Vraag hem maar eens of hij nog in de Heilige Schrift gelooft.
Als ik uw hulp nodig heb, zal ik daar beleefd om vragen.
Wanneer u maar wilt.
Ik ken niemand die zo'n hoge dunk van zichzelf heeft als hij.
Zeg Howard, denk je dat er iets waar is van wat Mr Cates heeft gezegd?
Daar moet ik nog over nadenken.
Zo mag ik het horen.
Je vader heeft een boerderij, nietwaar?
- Met een tractor? - Ja, net nieuw.
Is een tractor verkeerd? In de bijbel hebben ze er geen.
Mozes had geen telefoon.
Is de telefoon daarom een werktuig van de duivel?
- Nooit over nagedacht. - Dat heeft niemand.
Mijn collega maakt dezelfde fout als alle ongelovigen.
Hij maakt geen onderscheid tussen het materiële en het spirituele.
Waarom kwelt u dat kind zo? Hebt u geen benul van goed en kwaad?
Dit zal m'n cliënt geen goed doen,
maar ik moet bekennen dat die termen me inderdaad weinig zeggen.
Ik hecht meer waarde aan de waarheid.
Een van de merkwaardige verschijnselen van onze moderne tijd
is dat we het menselijke gedrag in een moreel keurslijf dwingen
en elkaar vervolgens beoordelen volgens willekeurige maatstaven
waarvan niet mag worden afgeweken.
En dus...
Kun je me nog volgen?
Misschien als je wat ouder bent. Je bent klaar, ga maar.
Ik heb u wel door. Ik weet hoe u de jury kunt manipuleren.
We zijn de zaak-Endicott heus nog niet vergeten.
Toen hebt u de jury ook een rad voor ogen gedraaid.
- Wou u dat nu weer proberen? - Helemaal niet.
Ik wil alleen voorkomen dat we straks met een middeleeuwse grondwet zitten.
- De grondwet is niet aan de orde. - Ik moet ergens beginnen.
Z'n bedoeling is duidelijk. Hij wil de schuld op de wet schuiven.
Daar zal onze volgende getuige een stokje voor steken. Rachel Brown.
Wil Rachel Brown plaats nemen in de getuigenbank?
Wist jij hier iets van?
Waarom wisten wij dit niet?
- Wat heb je hem verteld? - Hou je gedeisd.
Ga zitten, Samson. Je haar gaat eraf.
Zweer je plechtig dat wat je hier gaat vertellen de waarheid is,
zo waarlijk helpe je God?
Dat zweer ik.
Vertel de rechtbank maar eens wat je me gisteravond hebt verteld.
Moet dat echt?
Je wou het de mensen toch uitleggen? Dan moet je doen wat ik je vraag.
Klopt het dat u goed bevriend bent met Bertram Cates, de beklaagde?
We zijn verloofd.
- Gaat u samen naar de kerk? - Vroeger wel.
En nu? Gaat u nog steeds samen naar de kerk?
Heeft Mr Cates de kerk vaarwel gezegd?
- Hij gelooft nog steeds in God. - Maar niet in de kerk.
Dus Mr Cates woont geen diensten meer bij.
- Was daar een aanleiding toe? - Het zoontje van Stebbins.
Leg dat eens uit.
Twee jaar geleden hadden ze bij Stebbins een zoontje van 13.
Bert gaf hem les, maar het was ook z'n buurjongen.
Hij speelde graag met Bert z'n microscoop.
Volgens Bert was het een intelligente jongen die het nog ver zou schoppen.
Op een dag ging hij met z'n vriendjes zwemmen in de rivier.
Hij kreeg kramp in z'n been en verdronk.
Ga door.
Op de begrafenis zei m'n vader dat Tommy niet in genade was gestorven
omdat z'n vader hem niet had laten dopen.
Zo zei hij het niet. Hij zei dat Tommy naar de hel ging.
Ketter.
De kerk behoort de mensen troost te bieden, niet de stuipen op 't lijf te jagen.
Orde. Ga zitten, Bert.
Bert was kwaad dat de kerk een kind de toegang tot de hemel ontzegde.
Maar hij geloofde nog wel in God.
Dus het is wel degelijk waar dat Bert Cates de kerk vaarwel heeft gezegd?
U hebt niets miszegd.
We begrijpen nu wat beter waarom hij op een dwaalspoor is geraakt.
Bezwaar. Of hij op een dwaalspoor zit is een kwestie van interpretatie.
Toegewezen. De jury dient deze opmerking van het OM te negeren.
Best.
Kunt u de jury nog meer vertellen over hoe Mr Cates over het geloof dacht?
Bezwaar. Indirecte getuigenverklaring.
Afgewezen. Gaat u verder.
Vertel eens waar u zoal met de beklaagde over praatte.
Niet doen. Dat waren dingen die ik me in m'n hart afvroeg.
Als je ze hardop zegt, klinken ze als antwoorden.
- Dat wil ik niet. - Het is voor z'n eigen bestwil. Vertel.
- Dit heb ik u in vertrouwen verteld. - De waarheid is in het geding.
Het is me ontschoten.
U staat onder ede, dus u mag geen relevante informatie achterhouden.
Wat dacht u toen hij zei: "God schiep de mens niet, de mens schiep God."
Zo zei hij het niet. Hij was gewoon nog van streek om Tommy.
Hij zei dat de mens van God een wraakzuchtige god had gemaakt.
En filosofeerde hij weleens dat de hemel achter de maan zou kunnen liggen?
Of had hij het alleen maar over sterren en planeten?
En vergeleek hij het huwelijk niet met een paringsritueel?
Bezwaar.
De mensen moeten zien wat er mis is met hem om hem te kunnen helpen.
Kom op, vertel op.
Onder de gegeven omstandigheden stel ik voor om de getuige te laten gaan.
Kolonel Drummond, vindt u het erg om het kruisverhoor nog even uit te stellen?
Edelachtbare, de verdediging moet de kans krijgen de zaak recht te trekken.
Laat haar maar gaan.
Mag ik even overleggen?
Moet de jury dit voetstoots aannemen?
Zo erg is het niet.
Je bent in de pan gehakt.
- Je hebt te doen wat ik zeg. - Wil je de bak in?
- Laat haar gaan. - Stuk onbenul. Ze heeft je verraden.
Hou je erbuiten. Dit gaat je niks aan.
Je mag me niet kortwieken.
Laat haar gaan of ik beken schuld.
Ik heb geen vragen.
De getuige mag zich tijdelijk terugtrekken.
Kun je dit even signeren?
Heeft het OM nog meer getuigen om te horen?
Niet op dit moment. Einde bewijsvoering.
Dan geef ik nu het woord aan de verdediging.
Dr Amos Keller, hoogleraar Zoölogie aan de Universiteit van Chicago.
- Bezwaar. - Op welke gronden?
Ik zie niet in wat een hoogleraar in de zoölogie aan deze zaak kan toevoegen.
Heel wat. Deze zaak draait immers om de evolutietheorie.
Dan mag ik getuigen oproepen die daar veel vanaf weten.
- Niet relevant en dus ongeoorloofd. - Hoezo?
Als Cates terechtstond voor moord, zouden er wapendeskundigen getuigen.
Een verklaring dat het wapen geen kwaad kon zou zeer relevant zijn.
Ik kan uw logica niet helemaal volgen.
De verdediging wil Dr Keller als getuige oproepen
zodat hij aan de jury kan uitleggen wat de evolutietheorie precies inhoudt.
Anders kunnen ze geen oordeel vellen.
Zo'n getuigenverklaring is tegen de wet die ons hier brengt.
De mensen willen die onzin niet in de klaslokalen verkondigd zien.
Dan moeten die agnostische betweters toch zeker niet de kans krijgen
om hier hun ketterse theorieën aan de man te brengen.
De rechtbank bepaalt dat zoölogie niet relevant is in deze zaak.
Agnostisch, zei u?
Dr Allen Page, diaken van de Congregationalistische Kerk
en hoogleraar geologie en archeologie.
- Bezwaar. - Toegewezen.
Weigert u het bestaan van zoölogie, geologie en archeologie te erkennen?
Zeker niet, maar die disciplines hebben hier niets mee te maken.
Walter Aaronson, antropoloog, filosoof, auteur en geniaal denker.
- Bezwaar, Mr Brady? - Bezwaar.
We hebben zes vooraanstaande wetenschappers laten overkomen.
Hun verklaringen vormen de grondslag van mijn pleidooi.
Ik wil aantonen dat er niets immoreels is aan de ideeën van Bertram Cates.
In de rest van het land worden ze als vanzelfsprekend beschouwd.
Maar dat is in deze stad en in deze staat nu eenmaal niet het geval.
We hoeven hier geen deskundigen die onze wet in twijfel komen trekken.
Nee, jullie willen hem gelijk opknopen.
- Dat is een belediging. - En deze stad is een aanfluiting.
Met uw permissie trek ik mij terug uit deze zaak.
- Laat me nu niet in de steek. - Net wou je nog schuld bekennen.
Kunt u een reden geven voor uw besluit?
Wel 200 redenen. En als dat niet genoeg is, heb ik er nog een.
Volgens mij is m'n cliënt al schuldig bevonden.
De mensen in de zaal laten eerlijk weten hoe ze erover denken.
Denkt u dat de rechtbank daarom partijdig is?
Een slechte wet is altijd partijdig en richt niets dan schade aan.
Maar wees gewaarschuwd: Zo'n wet richt alles en iedereen ten gronde,
de handhavers even zo goed als de overtreders.
Vandaag is het strafbaar om op openbare scholen over evolutie te praten.
Morgen is het overal verboden en de dag erna mag je er niet meer over lezen.
Al gauw zijn alle boeken uit den boze.
De katholieken haten de protestanten, de protestanten vechten onderling.
Men zou steeds iets verder gaan om een ander z'n geloof op te leggen.
Want fanatisme en onwetendheid moeten telkens weer gevoed worden.
En voor we het weten, edelachtbare,
marcheren we met geheven vlaggen en onder tromgeroffel fier achteruit.
Terug naar de 16de eeuw met z'n godsdienstfanaten en brandstapels
voor hen die het hadden gewaagd om de mens verlichting te brengen.
Ik hoop dat u de rechtbank niet van kortzichtigheid beticht.
- Dat mag u hopen. - Ik mag wel meer.
U kunt ook meer.
En dat zal ik doen ook.
Morgenochtend om tien uur komt u voor wegens minachting voor de rechtbank.
Tot die tijd blijft u in verzekerde bewaring.
De borg bedraagt 2000 dollar.
2000 dollar? Waarom niet meteen 4000?
4000 dan.
Mijn krant zal de borg betalen.
Hebt u bewijs dat uw werkgever u daartoe gemachtigd heeft?
- Ik ga meteen bellen. - Prima.
Tot u de borg geregeld hebt, gaat kolonel Drummond de cel in.
Ik bied m'n boerderij aan als borg.
We weten niet hoeveel die waard is.
Minstens 4000 dollar.
De wet eist dat de borg contant wordt betaald.
Met de boerderij als onderpand zal mijn bank daarvoor zorgen.
De boerderij is aanzienlijk meer waard.
Goed, regelt u dat maar met de griffier.
- Wie bent u? - Mijn naam is John Stebbins.
De zitting is verdaagd tot morgenochtend om tien uur.
En we knopen Bert Cates op aan een zure-appelboom
Voor de eer van onze God
Ze zal vannacht goed slapen.
Deze pillen zijn voor morgen. Hou haar maar in bed.
Bedankt, John.
Schrok je?
Wat een relschoppers, hè?
Ze hebben zeker niks beters te doen.
Die idioten maken onze wetten. Dat krijg je in een democratie.
Weet jij een beter systeem?
Je gaat wel met vuurwerk weg, zeg.
Ik was even behoorlijk onder de indruk.
Vooral van die lange toespraak over hoe vreselijk het allemaal zou aflopen.
Word toch wakker, Henry. Darwin heeft de plank misgeslagen.
De mens is nog steeds een aap en z'n geloof een totempaal.
Toen hij voor het eerst naar de sterren keek, dacht hij dat ze eetbaar waren.
Omdat hij er niet bij kon, zouden ze wel toebehoren aan een groter wezen.
Zo is Jehovah geboren.
Zag ik de wereld maar door jouw ogen. Veel gemakkelijker.
Niet voor jou.
Jij zou blijven proberen om het menselijk ras te doorgronden.
Je hebt oogkleppen op. De toekomst is achterhaald.
De mens wacht geen nobel lot.
Hij is allang weer op de terugweg naar het zilt waar hij uit voortkwam.
En mensen zoals Bert Cates?
Een aap die probeerde te vliegen.
Hij klom naar de top van de totempaal en sprong eraf.
Maar niemand ving hem op. Zelfs jij niet.
Je zag wat ze met m'n getuigen deden.
- Je hebt een borrel nodig. - Nee, een wonder.
Wil je een wonder? Hier, een heel boek vol.
Cadeautje van Brady.
Ik wil u m'n excuses aanbieden. Ik ben gisteren over de schreef gegaan.
Ik weet dat u uw best doet om rechtvaardig te zijn.
Ik liet me meeslepen door m'n emoties en dat spijt me.
Vrienden, kolonel Drummond,
de man die ter wereld is gekomen om de mens te verlossen, predikt vergiffenis.
Vandaar ook dat ik de excuses van kolonel Drummond aanvaard.
Ik trek hierbij de aanklacht tegen hem in.
Ik wil graag even kwijt dat ook ik m'n collega uit Chicago z'n gedrag vergeef.
Hij draaft wel vaker door. Hopelijk heeft hij z'n lesje geleerd.
Zoals in de bijbel geschreven staat:
"Als gij dorst hebt, komt tot mij en Ik zal u leven geven."
Daarom heeft hij geen vijanden. Alleen z'n vrienden haten hem.
Wellicht kan ik nog iets leren van m'n collega van het OM.
Ik heb ook nog gezegd dat ik me wilde terugtrekken uit deze zaak.
Ik zou Bertram Cates echter graag blijven verdedigen.
Ik zie geen reden waarom dat niet zou kunnen.
Hervat uw pleidooi.
Ik mag in m'n bewijsvoering geen gebruik maken van wetenschappelijk materiaal.
Mag ik wel een autoriteit op het vlak van de bijbel als getuige oproepen?
Hebt u daar bezwaar tegen?
Als de verdediging de beklaagde op die manier denkt te helpen,
vind ik dat goed.
Mooi, dan wil ik graag een van 's werelds bekendste bijbeldeskundigen oproepen.
Matthew Harrison Brady.
Dit is belachelijk.
Laat ons bidden.
Dit is zeer ongebruikelijk.
Bij mijn weten heeft het OM nog nooit hoeven getuigen voor de verdediging.
Dit hele proces is ongebruikelijk.
Maar als het recht ermee is gediend, wil ik hier best mee instemmen.
De rechtbank zal u niet verplichten om tegen uw eigen zaak te getuigen.
Zover zal het ook niet komen.
Ik zal de Heilige Schrift verkondigen zoals ik dat m'n hele leven al doe.
Hij hoeft geen eed af te leggen.
Dat wil ik anders best doen, hoor.
Ik vertrouw erop dat u de waarheid spreekt.
Ik heb toch gelijk als ik u een autoriteit op bijbelgebied noem?
Ik heb de Schrift grondig bestudeerd en breng de bijbelse leer ook in praktijk.
Bravo. Dan weet u zeker ook precies waar alles vermeld staat.
Ik ken grote stukken van de bijbel uit m'n hoofd, ja.
Dat geldt zeker niet voor Over het ontstaan van soorten?
Nee, dat boek interesseert me niet.
- Nooit gelezen? - Nee.
Hoe kunt u zo'n stampei maken over iets waar u niets van weet?
Hoe weet u nu dat de wetenschappelijke bevindingen van Charles Darwin
echt niet te rijmen vallen met het boek van Genesis?
Kunt u die vraag even herhalen?
Ik zal het anders stellen.
Op bladzijde tien van Over het ontstaan van soorten...
Bezwaar. Kolonel Brady zit daar als bijbeldeskundige.
De raadsman probeert alsnog wetenschappelijk materiaal aan te halen
terwijl u dat al verboden hebt.
Hij wou kolonel Brady ondervragen over de bijbel. Laat hij dat dan ook doen.
Beperk uw vragen tot de bijbel.
Goed, laat maar.
Ik zal niet buiten uw boekje gaan.
Even voor de duidelijkheid: Is dit het boek waar u zoveel van weet?
Dat is juist.
Moet alles in dit boek letterlijk worden opgevat?
Alles wat wordt beschreven is ook zo gebeurd.
Dit ook?
Dit stuk gaat over hoe Jona wordt opgeslokt door de walvis.
Is dat ook echt gebeurd?
Volgens de bijbel was het geen walvis maar een "enorme vis".
Een "grote vis" staat er letterlijk, maar dat komt op hetzelfde neer.
Denkt u dat dit waar kan zijn?
God heeft mens en walvis geschapen, dus dat krijgt Hij ook wel voor elkaar.
God zegene je, Matthew Harrison Brady.
Amen.
Tekent u de reactie van de zaal ook op?
Er is ook een verhaal waarin Jozua de zon tot stilstand brengt.
Is dat in uw deskundige oordeel eveneens een waar gebeurd verhaal?
Dat zou handig zijn om te kunnen.
Ik trek de wonderen van de Here niet in twijfel, zoals kleingelovigen.
Weet u wat er met de aarde gebeurt als de zon stilstaat?
Dat zult u nu wel uit de doeken doen.
De zon stond stil. Ze moeten dus gedacht hebben dat de zon om de aarde draaide.
Maar dat is fout. Dat gelooft u toch wel?
- Ik geloof in de bijbel. - Maar niet in 't zonnestelsel.
- De zon stond stil. - Goed.
Als 't inderdaad zo in z'n werk is gegaan dat Jozua de zon tot stilstand bracht,
dan moet de aarde ook gestopt zijn.
Met als gevolg dat de bergen de ruimte in vlogen
en de aarde volledig uitgebrand tegen de zon te pletter sloeg.
- Maar dat staat nergens. - Dat is ook niet gebeurd.
Dat druist wel in tegen de wetten der natuur. Of gelooft u daar ook niet in?
Wilt u Copernicus ook uit het klaslokaal verbannen?
Moet er een wet komen die alle ontdekkingen sinds Jozua verbiedt?
De natuurwetten zijn gecreëerd door God. Hij kan ze naar z'n hand zetten.
Dat schijnt maar niet tot de geleerde wetenschappers door te dringen.
Moet u hier eens naar luisteren.
Dit komt uit Genesis 4:16.
"Toen ging Kaïn weg van 't aangezicht des Heren en ging wonen in het land Nod,
ten oosten van Eden."
"En Kaïn had gemeenschap met zijn vrouw."
Waar komt die nou weer vandaan?
- Wie? - De vrouw van Kaïn.
Alleen Adam, Eva, Kaïn en Abel bestonden.
Vraagt u zich nooit af waar die vrouw vandaan komt?
Nee, dat mogen de agnostici uitzoeken.
Dat zit u dus niet dwars? Nooit over nagedacht?
Misschien liep er nog een Schepper rond.
Ik heb genoeg aan de bijbel.
Gelukkig voor de wetenschap zijn er ook mensen die wel nieuwsgierig zijn.
Er wordt nogal doorgezaagd over "verwekken".
"En Arpaksad verwekte Selach, en Selach verwekte Eber."
En zo gaat het nog een tijdje door.
Zijn dat belangrijke personen?
Het zijn de heilige generaties van de bijbel.
- Hoe ging dat verwekken in z'n werk? - Hoe bedoelt u?
Ging dat verwekken toentertijd op dezelfde manier als tegenwoordig?
Ik zou zeggen van wel. Daar heeft de wetenschap niets aan verbeterd.
Deze personen zijn dus stuk voor stuk ter wereld gekomen
op de normale, biologische manier die we seks noemen.
Hoe zit het eigenlijk met seks?
Hoe bedoelt u dat precies?
Uw mening als vader, echtgenoot of presidentskandidaat boeit me niet.
U zit hier als bijbeldeskundige. Hoe staat de bijbel er tegenover?
Het wordt de erfzonde genoemd.
En al die heilige mensen zijn zo verwekt? Door de erfzonde?
Worden ze daar niet minder heilig van?
Edelachtbare, wat is het verband met de zaak tegen Bertram Cates?
Waar wilt u precies naartoe met deze vragen?
M'n andere getuigen hebt u afgekeurd. Mag ik nu dan even m'n gang gaan?
Ik vind het niet erg om het mikpunt te zijn van Mr Drummonds laatdunkende gedrag.
Z'n minachting voor al wat heilig is komt mijn zaak ten goede.
- Ik teken bezwaar aan. - Op welke gronden?
Vertel me nu niet dat u toch nog iets heilig is.
Jawel, het vermogen van de mens om z'n eigen conclusies te trekken.
In het vermogen van een kind om de tafels te leren schuilt meer heiligheid
dan in al uw amens, halleluja's en hosanna's bij elkaar.
Een idee is een groter eerbetoon dan een kathedraal.
De vooruitgang is een groter wonder dan de doortocht door de Rode Zee.
Laten we dat aan ons voorbijgaan omdat Mr Brady ons de stuipen op 't lijf jaagt?
De vooruitgang eist z'n tol. Dat is altijd al zo geweest.
Je moet altijd langs de kassa.
De telefoon kostte ons onze privacy en de charme van afwezigheid.
Neem het stemrecht voor vrouwen.
De dames konden zich niet langer verschuilen achter hun poederdoos.
De verovering van het luchtruim.
Vogels hebben hun bekoring verloren en de wolken ruiken naar brandstof.
Darwin heeft ons laten zien waar we vandaan komen.
Maar ook die kennis vergt z'n prijs.
Ons geloof in de aangename poëzie van het scheppingsverhaal.
Nooit. Het geloof is de basis van ons bestaan.
Waarom heeft God ons ons verstand gegeven?
Waarom verloochent u de eigenschap die ons verheft boven andere wezens?
Op ons denkvermogen na zijn we echt niets bijzonders.
De olifant is groter, het paard sneller.
De vlinder is mooier en de mug vruchtbaarder.
Zelfs de simpele spons leeft langer dan wij. Of kan een spons ook denken?
Geen idee. Ik ben een mens, geen spons.
- Denkt u dat een spons kan denken? - Als de Here dat wenst, zeker.
- Verdient de mens datzelfde voorrecht? - Uiteraard.
Deze man hier eist dat voorrecht op.
Hij wil mogen nadenken.
Maar uw cliënt heeft ongelijk. Hij zit op een dwaalspoor.
Het is jammer dat we niet allemaal even goed weten wat goed en kwaad is als u.
Hoe oud schat u dit stuk rots?
Christus is mijn rots in de branding, meer weet ik niet van rotsen.
Volgens Dr Page is deze steen minstens tien miljoen jaar oud.
Hebt u toch nog iets wetenschappelijks in uw pleidooi weten te smokkelen.
Kijkt u hier eens.
Dit is het fossiel van een prehistorisch zeedier uit deze streek.
Miljoenen jaren geleden lagen de bergen hier onder water.
De zondvloed staat ook in de bijbel. Maar die datum klopt niet.
- Die steen is hooguit 6000 jaar oud. - Hoe weet u dat?
De bijbelgeleerde bisschop Ussher heeft het tijdstip van de schepping berekend.
Het jaar 4004 voor Christus.
- Dat is de opinie van bisschop Ussher. - Geen opinie, een feit.
Gebaseerd op de leeftijden van de profeten in het Oude Testament.
God is met de schepping begonnen op 23 oktober, 4004 voor Christus.
Om negen uur 's ochtends.
Onze tijd?
Of in de Rocky Mountains?
Het zal geen zomertijd geweest zijn, want er was nog geen zon.
- Dat is juist. - Hoe lang was die eerste dag? 24 uur?
- Een dag, staat er in de bijbel. - Hoe weet je dat zonder zon?
- De bijbel noemt het een dag. - 24 uur dus?
- Dat weet ik niet. - Wat denkt u?
Ik denk niet na over dingen die niet in me opkomen.
Wel over dingen die wel in u opkomen?
Kan het ook 25 uur geweest zijn? Het viel tenslotte niet te meten.
- Zou dat kunnen? - Het is mogelijk.
Dus u geeft toe dat u niet weet hoe lang die eerste dag in Genesis heeft geduurd?
Ik bedoel dat hij niet per se precies 24 uur duurde.
Misschien duurde hij 30 uur. Of een week.
Of een maand, een jaar, een eeuw. Misschien wel tien miljoen jaar.
Dit argument doet niet terzake en is bovendien tegen de wet.
Wat wil Mr Drummond hiermee bereiken?
Hij wil ons aller geloof in de bijbel en in God ten gronde richten.
Dat is pertinent onwaar.
De bijbel is een goed boek, maar er zijn nog meer boeken.
De bijbel bevat de woorden die God de schrijvers heeft toegesproken.
En Darwin is niet toegesproken?
Nee, want God zegt me dat z'n theorie niet deugt.
Praat God tegen u? Vertelt Hij u wat goed is en wat niet?
En dat geeft u dan met toespraken en wetten door aan de wereld.
Zie hier de profeet van Nebraska.
Is dat de manier waarop het gaat?
God vertelt Brady hoe het moet. Wie tegen Brady is, is tegen God.
- Iedereen mag z'n eigen weg bepalen. - Waarom zit Bertram Cates dan vast?
Stel dat Mr Cates in de positie was om een wet door te drukken
dat alleen Darwin mag worden gedoceerd.
Belachelijk. De wereld kent maar één waarheid.
Het evangelie volgens Brady.
God praat met Brady en Brady spreekt de wereld toe.
- Brady de almachtige. - Ik vertrouw op de Heer.
En als een gewone sterveling, iemand als Cates of Darwin,
het lef heeft om te denken dat God hem iets toefluistert?
Een goed idee, al komt het niet van Brady?
Als je een andere mening hebt dan hij, hoor je dan in de cel?
Laten we de bijbel uitbreiden met het boek van Brady.
We plakken het gezellig tussen Numeri en Deuteronomium.
- Vrienden... - De getuige mag gaan.
Jullie weten waarin ik geloof.
In Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium.
In Jozua, Richteren, Ruth, Samuël 1 en 2, Koningen 1 en 2,
Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Ezechiël...
De zitting is verdaagd tot morgenochtend om tien uur.
Ga je mee naar huis?
- Naar huis? - Het hotel.
Wie is daar?
- Ik moet hem spreken. - Nu niet, hij is niet lekker.
- Bert moet weten dat ik ben bedrogen. - Zachtjes, hij slaapt.
Zachtjes? Iedereen mag weten wat een huichelaar Matthew Harrison Brady is.
Neem me niet kwalijk.
Ik lag vandaag in bed te slapen, midden op de dag.
Ik droomde dat ik vastgeketend zat aan de getuigenbank. Ik was ten einde raad.
Dit is een nachtmerrie voor ons allemaal.
Mijn nachtmerrie is echt. Uw man zou me helpen.
Hij zei dat ik hem kon vertrouwen, maar hij heeft me bedrogen.
Waarom toch?
Dat weet ik niet. Ik begrijp het ook niet.
Deze zaak is heel belangrijk voor hem. Of misschien was hij moe, of bang.
Ik heb hem altijd opgehemeld tegen m'n leerlingen.
- Wat moet ik ze nu vertellen? - Hij is nog dezelfde man.
Als hij hiertoe in staat is, moet hij wel slecht zijn. En waar hij voor staat ook.
Ach, hou toch op.
De jeugd is zo rechtlijnig. Wat weet jij nou van goed en kwaad?
- Hij heeft zoveel goeds gedaan. - Hij heeft me verraden.
Eerst plaats je hem op een voetstuk en kan hij geen kwaad doen.
En nu is alles wat hij zegt en doet ineens verkeerd.
M'n man is niet volmaakt, maar ook geen boeman.
Hij is maar een mens. Hij maakt weleens een foutje.
- Hoe kunt u hem verdedigen? - Ik verdedig hem niet.
Maar ik ben al 40 jaar met hem getrouwd en hij staat altijd voor anderen klaar.
Hij heeft tenminste idealen. Kun jij dat ook zeggen?
Ga jij door het vuur voor Bertram Cates?
Ik wel voor m'n man. Waar sta jij eigenlijk?
Ik ben in slaap gevallen.
Wat kan ik voor je doen, meisje?
Ik ben uw meisje niet meer, Mr Brady.
Niet van u en niet van een ander.
Wat kwam ze hier doen?
Ze voelt zich gekrenkt.
Door jou.
Je bent een goed mens. Daarom hou ik ook al zo lang van je.
Er wordt wel gezegd dat je fouten hebt gemaakt.
Dat je daarom geen president bent geworden. Maar ik weet wel beter.
Je bent altijd integer gebleven. Je hebt je principes nooit verloochend.
Ik heb haar te hard aangepakt.
Maar een zege in deze zaak zou een monument voor God zijn.
Je kunt geen monument voor iemand bouwen. Dat moet iedereen zelf doen.
Anders wordt het toch jouw monument.
En dat gaat om zodra er een smet op wordt ontdekt.
Je bedoelt een smet op mij, of niet?
- Je hebt veel steun verloren vandaag. - Ze begrepen me niet.
Maar daar ga ik verandering in brengen.
Waar is m'n toespraak?
Ze zullen naar me luisteren. Ik zoek m'n toespraak.
- Wind je nou niet op. - Ik heb alles al op papier staan.
Het gaat om meer dan Cates. God zelf staat terecht.
Ze moeten naar me luisteren.
Ze zullen naar me luisteren.
Natuurlijk luisteren ze naar je.
Ze lachten me uit, moeder. Dat kan ik niet verdragen.
Het is al goed, lieverd.
Ze lachten me uit.
Test, één, twee, drie, vier.
Kom je me schone overhemden brengen?
Bert, ik woon niet meer bij m'n vader.
Ik heb 't verknoeid voor ons, hè?
- Jij kon er niks aan doen. Brady... - Het lag niet aan Brady.
Ik had dit meteen al moeten doen.
Zeg maar niks. Ik ben al blij dat je er bent.
Kom bij me zitten.
Fijn dat u weer bij ons zit, Miss Brown.
- Wat is dit? - Een microfoon.
- Wordt dit uitgezonden? - Ja, in Chicago.
We zijn hier speciaal voor het vonnis.
- Radio. Goh, wat spannend. - "Goh" mag je niet zeggen op de radio.
- Jee zeg, waarom niet? - Dat mag ook niet.
Nou, dat kan nog leuk worden.
Morgen, kolonel.
Dat speeltje daar hebt u niet nodig, met uw longen.
De radio. U fluistert in de microfoon en een miljoen mensen kunnen u horen.
Wat denk je, aan de gezichten te zien?
Iedereen opstaan.
De zitting in de zaak-Cates wordt nu hervat.
Ga uw gang.
Dit is Harry Esterbrook in de rechtbank in Hillsboro,
waar de jury op het punt staat om uitspraak te doen.
De rechter zit klaar. We zullen zo horen of Cates schuldig is bevonden.
De spanning is te snijden.
- Laat ons even. - Ik ben zo terug.
Ik had zojuist de vice-gouverneur aan de lijn.
Gezien de houding van de pers wil het Capitool dat dit met een sisser afloopt.
Het recht moet gehandhaafd worden.
Uiteraard, maar je moet niet vergeten dat de verkiezingen naderen, Merle.
Is de jury tot een oordeel gekomen?
Ja, edelachtbare.
Het oordeel van de jury is unaniem.
Bertram Cates is schuldig bevonden.
U hebt het gehoord, dames en heren.
Bertram Cates, de beklaagde in deze morele rechtszaak is schuldig bevonden.
De wet is gehandhaafd, en we moeten afwachten wat de gevolgen zullen zijn.
Orde in de zaal. De zitting is nog niet geschorst.
Wilt u de microfoon verwijderen?
Wil de veroordeelde gaan staan voor de uitspraak van het vonnis.
Hebt u eerst nog iets te zeggen?
Ik ben geen redenaar.
Ik ben niet zo welbespraakt als de heren die u de afgelopen dagen hebt gehoord.
- Ik ben maar een onderwijzer. - Maar nu mooi niet meer.
Ik was maar een onderwijzer.
Ik voel me...
De wet die ik heb geschonden, is een onterechte wet.
Ik zal me er in de toekomst dan ook met hand en tand tegen blijven verzetten.
Bertram Cates, u bent schuldig bevonden
aan schending van artikel 31428, wetboek 37, conform de aanklacht.
Hiervoor kunt u veroordeeld worden tot een boete en/of een celstraf.
Aangezien dit de eerste keer is dat dit artikel is geschonden,
kan ik niet afgaan op eerdere veroordelingen.
Ik moet doen wat mij goeddunkt.
Derhalve veroordeel ik Bertram Cates tot een boete
van honderd dollar.
Zei u nou honderd dollar?
- Dat is juist. Het proces is beëindigd. - Daarmee nemen wij geen genoegen.
De ernst van deze zaak vraagt om een zware straf.
- Bezwaar. - U moet een voorbeeld stellen. Toon...
Mag ik even? De hoogte van de boete doet niet terzake.
Bertram Cates zou hem niet betalen, al was het maar één dollar.
We gaan in hoger beroep bij het hooggerechtshof.
We vragen om 30 dagen om de zaak voor te bereiden.
Toegewezen. Ik stel de borgsom op 200 dollar.
Hiermee is de zaak afgesloten. De zitting is geschorst...
Met uw welnemen wil ik graag eerst nog het een en ander kwijt.
Daar maak ik bezwaar tegen.
Het staat Mr Brady uiteraard vrij om elders zijn mening te uiten
maar hier zijn we klaar. De verdediging is vóór schorsing.
- Ik heb een toespraak bij me. - Die willen we graag horen.
Maar kolonel Drummond heeft gelijk.
Wie wil kan na de schorsing nog even blijven luisteren.
Hierbij is de zitting voor onbepaalde tijd geschorst.
Beste vrienden,
jullie aandacht alsjeblieft.
Vrienden hier in Hillsboro en thuis in de huiskamer,
vele eeuwen geleden kwam er van de heilige berg Sinaï een wet
die ons kracht geeft en beschermt.
Ons vertrouwen in deze wet is zo onwankelbaar als de bergen.
En in deze rechtszaal...
Hier in deze rechtszaal... Nee...
...als de bergen waar hij vandaan komt.
Hij geeft ons kracht in moeilijke tijden vol duisternis en wanhoop.
In deze rechtszaal is gebleken dat ondanks kerker, vuur en zwaard...
IJsco's. Vijf cent per stuk.
Overheerlijke ijsco's. Hier moet u zijn.
Hij wilde hen beroven van God en hiernamaals.
Eeuwen geleden kwam er van de berg Sinaï een wet die ons kracht geeft.
In deze rechtszaal is gebleken dat het geloof van onze voorouders voortleeft
ondanks kerker, vuur en zwaard.
Ons hart juicht bij het horen van het Woord.
Geloof van onze voorvaderen, we zullen u trouw blijven
tot aan de dood.
- Nee toch, Matt. - Achteruit.
O Heer, laat een wonder geschieden en red onze heilige profeet.
Haal een dokter.
Een wereld zonder Matthew Harrison Brady.
Ja, de Baltimore Herald graag.
- Waar is hij aan gestorven? - Aan een ruptuur.
Hij was een groot man.
Mag ik je citeren?
Je mag schrijven wat je wilt.
Hoe schrijf je een overlijdensbericht voor iemand die al 30 jaar dood was?
Wat zei hij toen tegen de dominee?
Dat was eigenlijk wel toepasselijk.
Waar ligt die...
O, hier.
Z'n bijbel.
Het kwam uit Spreuken.
"Wie zijn huis in wanorde brengt, zal wind erven."
"En de dwaas wordt een slaaf van de wijze van hart."
Goeie genade, kolonel Drummond. En dat van een agnost.
Ik heb zo zoetjes aan m'n buik vol van jou.
- Waarom? - Je loopt altijd en eeuwig te stoken.
Typisch een jurist. Uithalen naar iemand die kritiek heeft.
- Wat beschuldig je me nou van? - Huichelarij en sentimentaliteit.
Omdat ik z'n goede kanten niet vergeet?
Ik weet hoe je over hem dacht, dus spaar me de klaagliederen.
Hij was bekrompen.
Waarom moeten we om hem treuren? Omdat hij dood is?
Hij vond zichzelf al zielig genoeg.
De huilebalk uit Weeping Water, Nebraska.
Hij leek de Mississippi soms wel.
Je weet donders goed wat hij was: Een keiharde bijbelfanaat.
Ooit leefde er 'n reus in dat lichaam.
Matt Brady is de weg kwijtgeraakt omdat hij God te ver weg zocht.
Huichelaar dat je bent. Je houdt de zaak voor de gek.
Dat noemt zich dan een atheïst.
Je bent al net zo gelovig als hij.
Alles is koren op jouw molen, hè?
Maal maar raak. Brady z'n verleden, Cates z'n toekomst.
Zegt het je dan helemaal niets wat hier vandaag is gebeurd?
- Niet echt, nee. - Je bent maar een zielig ventje.
Je hebt geen enkel respect voor de gevoelens en idealen van anderen.
- Ik beklaag je. - Mij?
Is er dan helemaal niets wat je raakt, waar je warm voor loopt?
Iedereen heeft een droom. Wat is die van jou? Waar verlang jij naar?
Nee, jij kunt wel zonder.
Zonder mensen, zonder liefde, zonder idealen.
Stakker die je bent.
Je bent helemaal alleen.
Er zal straks niemand zijn om jou naar je graf te dragen.
Niemand zal om je treuren, niemand zal je missen.
Er zal niemand komen.
Dat denk ik niet.
Jij zult er zijn.
Zo ben je wel.
Het is immers m'n goed recht om eenzaam te zijn?
Ondertiteling geript door SpOoF Gedownload van: www.NLOndertitels.com